Chọn bông tai: kiểu dáng, kiểu chốt, cỡ đá quý và lưu ý cho tai nhạy cảm

Bông tai là món trang sức nằm gần khuôn mặt nhất, nên một đôi rất nhỏ cũng đủ thay đổi cả diện mạo. Nó cũng là món dễ mất nhất và dễ gây khó chịu nhất nếu chọn sai chốt hay sai chất liệu. Bài viết này đi qua bốn quyết định: kiểu dáng, kiểu chốt, cỡ đá quý và chất liệu cho tai nhạy cảm.

Năm kiểu dáng chính

Bông nụ

Một viên đá quý trên một trụ thẳng, nằm sát dái tai. Kiểu kinh điển nhất, hợp mọi khuôn mặt, đeo được mọi lúc — và là lựa chọn phổ biến nhất của nam giới.

Bông halo

Viên chủ ở giữa, bao quanh bởi một vòng đá quý nhỏ. Vòng halo làm đôi bông trông lớn hơn và sáng hơn hẳn so với một viên cùng cỡ đeo riêng. Có dáng tròn mềm mại và dáng vuông sắc nét.

Khuyên tròn

Một vòng kim loại ôm quanh dái tai, từ loại nhỏ ôm sát đến loại lớn thả lỏng. Loại nhỏ ôm sát là lựa chọn thứ hai rất phổ biến ở nam giới, sau bông nụ.

Bông thả

Có phần buông xuống dưới dái tai và chuyển động theo người đeo. Nổi bật, hợp với những dịp đặc biệt; phần thả càng dài, đôi bông càng nặng.

Kẹp vành tai

Ôm lấy vành tai, không cần lỗ xỏ. Một cách thử phong cách trước khi quyết định xỏ thêm lỗ.

Kiểu chốt: phần quyết định có mất bông hay không

Phần lớn bông tai bị mất không phải vì rơi viên đá quý, mà vì chốt phía sau tuột ra.

Chốt bướm

Một miếng kim loại nhỏ có hai cánh cong, ấn thẳng vào trụ và giữ bằng ma sát.

Ưu điểm: nhanh, dễ thao tác, gọn.
Lưu ý: lỏng dần theo thời gian. Khi ấn vào không còn cảm giác khít, cần siết lại hoặc thay chốt.

Chốt vặn

Trụ có ren như một con vít nhỏ, chốt được vặn vào.

Ưu điểm: an toàn nhất cho bông nụ. Không thể tuột ra khi vận động, khi ngủ hay khi thay áo — nên là lựa chọn nên có cho đôi bông giá trị cao.
Lưu ý: đeo vào, tháo ra mất thời gian hơn; ren mòn sau nhiều năm và cần được kiểm tra.

Khóa bản lề

Dùng cho khuyên tròn: một trụ nhỏ gắn bản lề bấm vào khe ở đầu bên kia.

Ưu điểm: chắc, liền mạch, không có chốt rời để mất.
Lưu ý: hãy nghe tiếng “tách” khi đóng; khóa lỏng thì cần chỉnh lại.

Móc khóa

Dùng cho bông thả: một móc cong đi qua lỗ tai và được khóa lại bằng một thanh bản lề phía sau.

Ưu điểm: dễ đeo, chắc, hợp với bông có trọng lượng.

Chốt đĩa phẳng

Mặt sau là một đĩa phẳng nằm sát da thay vì một trụ nhô ra.

Ưu điểm: không chọc vào da khi nằm nghiêng hay đeo tai nghe — thoải mái nhất để đeo liên tục.

Cỡ đá quý cho bông nụ

Kích thước tham khảo cho giác tròn, tính theo kim cương:

3 ly: khoảng 0,10 carat mỗi viên. Rất kín đáo; hợp lỗ xỏ thứ hai, thứ ba.
4 ly: khoảng 0,25 carat mỗi viên. Cỡ đeo hằng ngày phổ biến.
5 ly: khoảng 0,5 carat mỗi viên. Thấy rõ, vẫn thanh.
6 ly 5: khoảng 1 carat mỗi viên. Nổi bật, có sức nặng.

Hai lưu ý khi đọc thông số:

Tổng trọng lượng của bông tai thường tính cho cả đôi. Đôi bông “tổng 1 carat” là hai viên, mỗi viên 0,5 carat.
Moissanite nên được chọn theo số ly, vì cùng kích thước thì Moissanite nhẹ hơn kim cương.

Bảng quy đổi đầy đủ nằm trong bài Carat và milimét: bảng quy đổi kích thước đá quý.

Chọn cỡ theo dái tai

Dái tai nhỏ, mỏng: 3 đến 5 ly. Viên quá lớn và nặng dễ chúi về phía trước.
Dái tai dày, lớn: 5 đến 6 ly 5 mới cân đối.
Đôi bông có xu hướng chúi xuống: chọn chốt bản rộng hơn để đỡ viên đá quý, hoặc ổ thấp nằm sát tai.

Kiểu ổ và hình dạng

Ổ ba chấu: viên đá quý nằm thấp và sát tai, lộ nhiều đá quý nhất.
Ổ bốn chấu: kinh điển, chắc chắn, hợp cả giác tròn lẫn giác vuông.
Ổ bezel: vành kim loại ôm quanh viên đá quý. Không móc tóc, không móc khăn — bền nhất để đeo liên tục.
Halo: thêm vòng đá quý nhỏ quanh viên chủ.

Về hình dạng, giác tròn là lựa chọn sáng nhất; giác princess vuông vức cho cảm giác hiện đại và mạnh mẽ hơn. Cách các kiểu đính hoạt động nằm trong bài Các kiểu đính đá quý.

Bông tai cho nam

Một bên hay hai bên đều là lựa chọn phong cách. Đeo một bên thì chọn viên lớn hơn một cỡ để cân đối.
Cỡ thường chọn: 4 đến 6 ly với bông nụ; khuyên tròn nhỏ ôm sát.
Vàng trắng cho vẻ sắc lạnh, hợp với đồng hồ kim loại trắng; vàng tạo tương phản ấm và rõ chất liệu.
Chốt vặn rất nên có nếu đeo khi tập thể thao.

Tai nhạy cảm cần lưu ý gì?

Ngứa, đỏ hay rỉ nước sau khi đeo bông tai phần lớn là phản ứng với niken — một kim loại có trong nhiều hợp kim rẻ tiền và trong một số công thức vàng trắng.

Chọn vàng từ 14K trở lên. Tuổi vàng càng cao, tỷ lệ kim loại pha càng thấp.
Hỏi về hợp kim vàng trắng nếu từng bị dị ứng: vàng trắng pha palladium dễ chịu hơn vàng trắng pha niken.
Cả trụ lẫn chốt đều phải là vàng. Phần đi xuyên qua tai mới là phần tiếp xúc nhiều nhất.
Giữ sạch trụ bông. Dầu, xà phòng và mỹ phẩm bám trên trụ cũng gây kích ứng, kể cả với chất liệu tốt.

Với lỗ tai mới xỏ

Dái tai thường cần khoảng 6 đến 8 tuần để lành; phần sụn vành tai cần từ 6 đến 12 tháng. Trong thời gian đó, hãy giữ nguyên đôi bông ban đầu và làm theo hướng dẫn của nơi xỏ. Đổi sang đôi bông mới khi lỗ đã lành hẳn.

Đeo và giữ gìn

Đeo trên mặt phẳng có lót khăn, không đeo trên bồn rửa. Viên bông nhỏ rơi xuống cống là mất.
Tháo trước khi gội đầu ở tiệm, mặc áo chui đầu, bơi và ngủ — trừ khi dùng chốt đĩa phẳng.
Kiểm tra chốt định kỳ. Chốt bướm lỏng, ren chốt vặn mòn, khóa bản lề không còn “tách” đều cần được chỉnh.
Vệ sinh mỗi tuần nếu đeo hằng ngày: trụ và mặt sau viên đá quý là nơi bám bẩn nhiều nhất. Cách làm nằm trong bài Chăm sóc trang sức vàng đính đá quý.
Cất theo đôi, cài chốt vào trụ để không thất lạc.

Bốn câu nên hỏi khi chọn bông tai

Chốt kiểu gì, và trụ cùng chốt làm bằng chất liệu gì?
Thông số đá quý là của một viên hay cả đôi?
Loại đá quý là gì, kích thước bao nhiêu ly?
Nếu mất một chiếc hoặc mất chốt, có làm lại được không?

Tại T Gold

T Gold có các mẫu bông nụ và bông halo, chế tác bằng vàng 10K, 14K, 18K cùng Moissanite, kim cương Lab và kim cương thiên nhiên; tuổi vàng, loại đá quý và thông số được ghi rõ trên từng sản phẩm. Xem các mẫu trong danh mục bông tai, hoặc liên hệ T Gold nếu muốn đổi cỡ đá quý, màu vàng hay làm một đôi theo ý riêng.