Các kiểu đính đá quý: chấu, pavé, channel, bezel khác nhau thế nào?

Cùng một viên đá quý, đặt vào hai kiểu ổ khác nhau sẽ cho hai kết quả khác nhau: sáng hơn hay kín đáo hơn, an toàn hơn hay dễ vướng hơn, ít phải chăm sóc hay cần kiểm tra thường xuyên. Kiểu đính là phần ít được hỏi nhất khi chọn trang sức, nhưng lại quyết định món đồ trông ra sao sau năm năm đeo.

Kiểu đính làm ba việc

Mọi kiểu đính đều phải làm ba việc cùng lúc:

Giữ viên đá quý ở đúng vị trí qua va chạm hằng ngày.
Mở đường cho ánh sáng đi vào và phản xạ trở ra.
Bảo vệ phần gờ và các góc nhọn, nơi viên đá quý dễ mẻ nhất.

Ba việc này luôn đánh đổi với nhau. Càng nhiều kim loại ôm quanh, viên đá quý càng an toàn nhưng càng ít ánh sáng. Càng ít kim loại, viên đá quý càng rực nhưng càng phụ thuộc vào vài điểm giữ nhỏ. Hiểu sự đánh đổi này là hiểu gần hết về kiểu đính.

Đính chấu

Những chiếc “móng” kim loại vươn lên từ ổ và bấm vào gờ viên đá quý. Đây là kiểu phổ biến nhất cho viên chủ.

Bốn chấu: lộ nhiều đá quý nhất, viên tròn trông hơi vuông hơn. Nếu một chấu hỏng, viên đá quý có thể rơi.
Sáu chấu: an toàn hơn — mất một chấu, viên đá quý vẫn được giữ — và làm viên tròn trông tròn hơn. Che đá quý nhiều hơn một chút.
Đầu chấu: chấu tròn mềm mại và ít vướng; chấu vuốt nhọn thanh hơn, nhìn hiện đại; chấu chữ V ôm lấy các góc nhọn của giác giọt nước, marquise hay princess để bảo vệ chúng.

Ưu điểm: ánh sáng vào từ nhiều phía nhất, dễ vệ sinh mặt dưới viên đá quý, tôn kích thước.

Cần lưu ý: chấu mòn dần theo năm tháng và có thể móc vào vải. Đây là kiểu đính cần kiểm tra định kỳ nhất.

Đính bezel — ổ bọc viền

Một vành kim loại ôm trọn chu vi viên đá quý. Biến thể nửa bezel chỉ ôm hai bên, để hở hai đầu.

Ưu điểm: bảo vệ tốt nhất trong các kiểu đính — gờ viên đá quý được che hoàn toàn, không có gì để móc vướng, đường nét gọn và hiện đại. Rất hợp với người vận động tay nhiều.

Cần lưu ý: ánh sáng vào ít hơn nên viên đá quý kém rực hơn so với đính chấu, và trông nhỏ hơn một chút vì bị viền che mép.

Pavé và micro-pavé

“Pavé” nghĩa là lát kín. Nhiều viên đá quý nhỏ được xếp sát nhau trên bề mặt, mỗi viên được giữ bằng những hạt chấu nhỏ xíu cắt lên từ chính nền vàng; các viên cạnh nhau thường dùng chung hạt chấu. Khi viên đá quý rất nhỏ và hạt chấu gần như không thấy bằng mắt thường, người ta gọi là micro-pavé.

Đá quý có thể xếp thành hàng thẳng, hoặc xếp so le kiểu tổ ong để phủ kín bề mặt với ít khe hở nhất — cách sắp xếp quen thuộc trên trang sức iced-out.

Ưu điểm: một bề mặt sáng liên tục, gần như không thấy kim loại.

Cần lưu ý: hàng trăm viên nghĩa là hàng trăm điểm giữ. Mỗi hạt chấu rất nhỏ nên chịu va đập kém hơn chấu lớn. Chỉnh size nhẫn pavé kín vòng cũng khó, vì uốn thân nhẫn làm xô lệch các ổ đá quý.

Đính channel — đính rãnh

Các viên đá quý nằm nối tiếp nhau trong một rãnh giữa hai thành kim loại; không có chấu giữa các viên, gờ đá quý được hai thành rãnh giữ từ hai bên.

Ưu điểm: bề mặt phẳng, không móc vướng, gờ đá quý được che chắn. Rất hợp với đá quý giác vuông và baguette, và với nhẫn đeo hằng ngày.

Cần lưu ý: ánh sáng chỉ vào từ phía trên, và bụi bẩn dễ đọng trong rãnh. Nếu thành rãnh bị móp do va đập mạnh, cả hàng đá quý có thể lỏng.

Đính thanh chắn

Gần giống channel, nhưng mỗi viên đá quý được giữ bằng hai thanh kim loại mảnh ở hai bên, còn hai đầu để hở. Kiểu này cho ánh sáng vào nhiều hơn channel và tạo nhịp điệu kim loại – đá quý rõ ràng. Phần để hở cũng là phần kém được bảo vệ hơn.

Đính chìm

Viên đá quý được hạ vào một lỗ khoan trên thân vàng, mặt bàn nằm ngang bằng bề mặt kim loại; vàng xung quanh được miết ép lên gờ đá quý để giữ.

Ưu điểm: gần như không thể móc vướng hay bung ra — kiểu đính bền nhất cho đeo hằng ngày, thường gặp trên nhẫn cưới nam.

Cần lưu ý: viên đá quý nhận ít ánh sáng nhất nên chỉ lấp lánh nhẹ; cần thân vàng đủ dày.

Đính ẩn

Các viên đá quý giác vuông được xẻ rãnh ở phần dưới gờ rồi trượt vào một khung ray bên dưới, khít vào nhau đến mức không thấy kim loại giữa các viên. Hiệu ứng là một mặt phẳng đá quý liền mạch. Đổi lại, đây là kiểu đính đòi hỏi tay nghề cao và khó sửa nhất khi một viên bị lỏng hoặc mẻ.

Halo và halo ẩn

Halo là cách bố trí hơn là một kỹ thuật riêng: một vòng đá quý nhỏ đính pavé bao quanh viên chủ, khiến viên chủ trông lớn hơn và sáng hơn. Halo ẩn đặt vòng đá quý này ở dưới gờ viên chủ, chỉ lộ ra khi nhìn nghiêng.

Vì là pavé, halo mang theo cả ưu điểm lẫn yêu cầu chăm sóc của pavé.

So sánh nhanh

Rực nhất: đính chấu, pavé.
Bảo vệ đá quý tốt nhất: bezel, đính chìm.
Ít móc vướng nhất: đính chìm, bezel, channel.
Dễ vệ sinh nhất: đính chấu.
Cần kiểm tra thường xuyên nhất: pavé, micro-pavé, đính chấu cao.
Khó sửa và khó chỉnh size nhất: đính ẩn, pavé kín vòng.

Kiểu đính và tuổi vàng

Chấu càng nhỏ, độ cứng của hợp kim càng quan trọng. Với thiết kế phủ kín đá quý, một hợp kim cứng giúp hạt chấu ít mòn và ít bị bẻ lệch hơn; với viên chủ lớn trên chấu dày, vàng 18K vẫn giữ rất tốt. Phần so sánh nằm trong bài 10K, 14K hay 18K: chọn tuổi vàng thế nào?

Nhìn một món iced-out, xem gì để biết đính đẹp?

Trên một món phủ kín đá quý, chất lượng đính nằm ở sự đồng đều:

Các viên đá quý cùng cỡ, thẳng hàng, mặt bàn nằm trên cùng một mặt phẳng. Nhìn nghiêng dưới đèn, bề mặt phản chiếu như một tấm liền chứ không lấp lóa lộn xộn.
Hạt chấu tròn, đều và mịn, không có cạnh sắc.
Khe giữa các viên nhỏ và đều; không có chỗ lộ nền vàng bất thường.
Không móc vải. Lướt nhẹ một mảnh vải mỏng qua bề mặt: nếu vải bị giữ lại, có chấu đang vênh.
Mặt sau gọn gàng. Các lỗ thoát sáng phía sau được cắt đều là dấu hiệu của một quy trình cẩn thận.

Dấu hiệu đá quý bị lỏng

Nghe tiếng lạch cạch khi lắc nhẹ món đồ sát tai.
Một viên nằm nghiêng hoặc thấp hơn các viên xung quanh.
Chấu móc vào tóc, vải.
Thấy khe hở giữa chấu và gờ đá quý.

Khi gặp các dấu hiệu này, hãy ngừng đeo và mang món đồ đi kiểm tra. Cách chăm sóc hằng ngày nằm trong bài Chăm sóc trang sức vàng đính đá quý.

Bốn câu nên hỏi khi chọn kiểu đính

Viên chủ được giữ bằng mấy chấu, và đầu chấu kiểu gì?
Thiết kế này có chỉnh size được không, trong giới hạn nào?
Nên mang món đồ đi kiểm tra chấu bao lâu một lần?
Nếu một viên đá quý nhỏ bị rơi, việc gắn lại được hỗ trợ ra sao?

Tại T Gold

Từ bản vẽ 3D đến thành phẩm, quá trình chế tác và đính đá quý được thực hiện và kiểm soát trực tiếp tại xưởng T Gold. Khi tư vấn, chuyên viên sẽ đề xuất kiểu đính theo form món trang sức, loại đá quý và cách bạn đeo; hỗ trợ gắn lại đá quý nằm trong chính sách tại trang Bảo hành & chăm sóc.